Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, Yağmur Uyanık, 2020. Φωτογραφία εγκατάστασης: Julia Szalewicz

Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι

Yağmur Uyanık


yagmuruyanik.com

Κάντε κλικ εδώ για να κάνετε αίτηση ώστε να αποκτήσετε μια από τις πρωτότυπες εκδόσεις 5 εξ' αυτών των γλυπτών. Σε όλη τη διάρκεια της διαδικτυακής έκθεσης, κάποιες στιγμές, θα επιλέγουμε τυχαία έναν αιτούντα για να λάβει ένα από τα έργα έως ότου και τα 5 από αυτά βρουν τον νέο τους ιδιοκτήτη. Όταν λάβετε το γλυπτό, εγκαταστήστε το στη θέση που σας ταιριάζει περισσότερο και μοιραστείτε εικόνες του χρησιμοποιώντας το hashtag #layersofbecomingwith, οι οποίες θα εμφανίζονται εδώ.

Ένα 3D printed γλυπτό από ψαμμίτη που απεικονίζει έναν υβριδικό χαρακτήρα ο οποίος δημιουργήθηκε από την ένωση των ψηφιακών μοντέλων δύο «αυθεντικών» γλυπτών του Βρετανικού Μουσείου: του Αλεξάνδρου ΙΙΙ του Μακεδόνα (Μέγας Αλέξανδρος), και του Περικλή της αρχαίας Ελλάδας. To έργο συνδυάζει τον ήχο και την γλυπτική, τονίζοντας πως η δημιουργία, η διάδοση και η προστασία της πολιτισμικής πληροφορίας βρίσκονται στα θεμέλια των γεωγραφικών συνθηκών, των μοτίβων εκτοπισμού μετατοπίσεων και της ανιθαγένειας (statelessness). Διερευνά το πώς η ατομική αφήγηση και η συλλογική μνήμη διαμορφώνονται μέσα από την πολιτισμική περιουσία, την πολιτισμική κληρονομιά και τις συμβολικές τους ερμηνείες.

Η Yağmur Uyanık είναι καλλιτέχνης από την Τουρκία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, με παρελθόν στα πεδία της αρχιτεκτονικής, των μίντια και της μουσικής. Το έργο της ερευνά την επανάληψη, την πρόοδο και την ασάφεια μέσα από τη δημιουργία οργάνων μετατόπισης με τη χρήση φωτός, ήχου και χώρου κι έχει ως στόχο να εκτείνει τα ψηφιακά μέσα σε τέτοιο σημείο ώστε να καταστούν φυσική εμπειρία. Η Uyanık έλαβε το Μεταπτυχιακό της στη Τέχνη & Τεχνολογία από Ίδρυμα Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο ως υποτροφος Fulbright. Το έργο της έχει εκτεθεί σε διεθνές επίπεδο σε θεσμούς όπως το Ars Electronica, το Sonar D+, το Signal Light Festival, το MUTEK, το Exploratorium, την Ακαδημία Επιστημών της California και τη Diego Rivera Gallery.

Η Huma Kabakcı συνομιλεί με την Yağmur Uyanık

Η HumaKabakcı συνομιλεί με την Yağmur Uyanık για την Έκθεση Διατοπικής Συνεργασίας

Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, Yağmur Uyanık, από την TransLocal Cooperation, Γκαλερί Furtherfield, Λονδίνο, Μάρτιος 2020. Γραφικά τοίχου: Studio Hyte. Φωτογραφία: Julia Szalewicz.

Εξαιτίας των καθολικών περιορισμών λόγω της πανδημίας COVID-19, όπως πολλοί άλλοι δημόσιοι χώροι, η Γκαλερί Furtherfield έπρεπε να κλείσει, και ως εκ τούτου η Έκθεση Διατοπικής Συνεργασίας βρίσκεται σε αναμονή μέχρι νεωτέρας. Ωστόσο, μπορούμε ακόμη να επικοινωνούμε μέσω του Διαδικτύου, και αυτή η δυνατότητα έδωσε την ευκαιρία στην Huma Kabakcı μια εκ των συν-επιμελητών να πάρει συνέντευξη από την καλλιτέχνιδα Yağmur Uyanık. Η Uyanık είναι μια Τουρκάλα καλλιτέχνιδα με έδρα το Σαν Φρανσίσκο (επί του παρόντος κατοικεί στην Τουρκία λόγω της πανδημίας) και σπουδές στην αρχιτεκτονική, τα νέα μέσα και τη μουσική, η οποία παρουσίασε τη δουλειά της στην Ελλάδα, στο Bios, πριν την έκθεση στο Λονδίνο. Στη συζήτηση αυτή η επιμελήτρια και η καλλιτέχνις διερευνούν τη σπουδαιότητα της διατοπικότητας σήμερα, και μιλούν για την καλλιτεχνική πρακτική και το έργο της Uyanık που επιλέχθηκε για την έκθεση.

Huma Kabakcı: Η 12η Μαρτίου δεν είναι τόσο μακριά, αλλά από τότε έχουν αλλάξει πολλά. Ζούμε σε αβέβαιους καιρούς, περιορισμένοι στο χώρο μας, ωστόσο η ανάγκη για διατοπική αλληλεγγύη έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική. Θέλετε να μας πείτε για τον τρόπο έκφρασης σας στο πλαίσιο της έκθεσης και της εικονικής υπερ-συνδεσιμότητας;

Yağmur Uyanık: Είμαι καλλιτέχνιδα γεννημένη στην Τουρκία από οικογένεια Ελλήνων μεταναστών, που τώρα ζω και εργάζομαι στο Σαν Φρανσίσκο. Η διατοπικότητα είναι μια έννοια που υπάρχει εδώ και πολύ καιρό στη ζωή μου. Είχα ήδη συνειδητοποιήσει τη σημασία της, ωστόσο, στην τρέχουσα κρίση σίγουρα έχει λάβει διαφορετικές διαστάσεις. Η πρακτική μου εμπλουτίζεται από τη σύνδεση μεταξύ των διαφόρων χώρων που καταλαμβάνω, υπερβαίνοντας τα όριά τους - προς το παρόν μόνο εικονικά.

HK: Το έργο σας στην έκθεση με τίτλο Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι ήταν ένα τρισδιάστατα εκτυπωμένο υβριδικό γλυπτό από ψαμμίτη που δημιουργήθηκε από την ένωση των ψηφιακών μοντέλων δύο «αυθεντικών» γλυπτών του Βρετανικού Μουσείου. Η επιλογή του υλικού είναι ενδιαφέρουσα.

YU: Ο ψαμμίτης είναι ένα λεπτό και εύθραυστο υλικό, σε αντίθεση με τα πλαστικά που χρησιμοποιούνται συνήθως στις τρισδιάστατες εκτυπώσεις. Με τον καιρό, αυτό το γλυπτό θα χάσει τις λεπτομέρειες, τη φόρμα και ίσως ακόμη και το νόημα του. Επιλέχθηκε για να τονίσει την ιδέα του εφήμερου και προσωρινού όπως εκφράζονται μέσα από τη φόρμα και τον ήχο, αλλά και για να κάνω ένα επιπλέον σχόλιο σχετικά με το πώς δημιουργούμε αντικείμενα περιορισμένης έκδοσης με σκοπό να τα διατηρούμε ουσιαστικά για πάντα, με το πώς αποδίδουμε συγκεκριμένες αξίες σε αυτά και πώς αυτή η προσπάθεια είναι πραγματικά μάταιη.

HK: Το τρισδιάστατο γλυπτό αμφισβητεί επίσης τον τρόπο που διαμορφώνεται το ατομικό αφήγημα και η συλλογική μνήμη μέσω της πολιτιστικής ιδιοκτησίας, των πολιτιστικών συναλλαγών και της εγγενούς συμβολικής σημασίας τους. Όλοι μας βιώνουμε ένα συλλογικό τραύμα και το πώς αντιλαμβανόμαστε τη μνήμη αυτή τη στιγμή είναι διαφορετικό από το παρελθόν, καθώς η κατανόηση του χρόνου έχει και αυτή αλλάξει. Μπορείτε να μας πείτε λίγα περισσότερα για το πώς Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό τώρα;

YU: Οι πολιτιστικές αναφορές παίζουν σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό της ταυτότητάς μας και στους τρόπους με τους οποίους διαμορφώνουμε τη συλλογική μνήμη και το ατομικό αφήγημα. Επηρεάζουν την αντίληψη του εαυτού μας, τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τους άλλους και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με τον κόσμο. Βλέπω Το ποιείν του εαυτού (Selfmaking) ως σηματοδότη της συνεχώς μεταβαλλόμενης κουλτούρας, και ως έκφραση και αμφισβήτηση αυτών των συνηθειών και αξιών. Βιώνοντας αυτές τις στιγμές μιας παγκόσμιας πανδημίας, οι γνωσιακοί και συναισθηματικοί μας παρονομαστές αλλάζουν, οι πολιτιστικές μας αξίες και οι αναφορές αλλάζουν. Οι ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις, καθώς και εκείνες που αφορούν τα πολιτιστικά αντικείμενα επαναπροσδιορίζονται. Νομίζω ότι αυτό που προσπάθησα να υπογραμμίσω με αυτό το κομμάτι είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα στον πολιτισμό, το οποίο ίσως το καθιστά σήμερα ακόμη πιο σημαντικό.

HK: Ο ήχος αποτελεί επίσης στοιχείο του γλυπτού σας. Σας ενδιέφερε ανέκαθεν ο ήχος στην πρακτική σας;

YU: Ναι, προέρχομαι από μουσικό υπόβαθρο. Ο ήχος είναι πάντοτε παρών στη δουλειά και τη σκέψη μου. Πιστεύω ότι η παρουσία του ήχου επιτρέπει στο έργο να δηλώσει την παρουσία του, να ξεχωρίσει και να είναι σε θέση να μιλά με ριζικά διαφορετικούς και επαυξημένους τρόπους.

HK: Ναι, τώρα φαίνεται λογικό. Κατά κάποιο τρόπο, ο ήχος μας επιτρέπει επίσης να ταξιδέψουμε στο χρόνο…

Μιλώντας για το χρόνο, επιστρέφοντας στο έργο - εγκατάσταση στο Bios της Αθήνας, πώς αξιοποιήσατε αυτή την εγκατάσταση και πώς η έρευνά σας εκεί πέρασε στο αποτέλεσμα στη Γκαλερί Furtherfield που βρίσκεται στο Finsbury, φέρνοντας κοντά τουρκικές, ελληνικές και σερβικές κοινότητες;

YU: Το έργο μου προέκυψε ως απάντηση στον τόπο που βρισκόμουν, την Αθήνα - υπό αυτή την έννοια μπορεί να θεωρηθεί ως έργο για τον συγκεκριμένο τόπο. Η παρουσία μου στην Αθήνα με ώθησε να σκεφτώ τον πολιτισμό, τις διαφορετικές εκφάνσεις του που προέρχονται από πολιτισμικούς κώδικες και έννοιες σε γεωτοπικά πλαίσια. Βυθίστηκα σε έναν πολιτισμό που υπερηφανεύεται γι’ αυτήν την παράδοση της τελετουργικής ορθοδοξίας, παρόμοιας με εκείνη του τόπου που μεγάλωσα, της Τουρκίας. Ήθελα να παίξω με αυτήν την έννοια και να δω πώς θα μπορούσα να αναπαραστήσω την ασυνέχεια της ηρωικά γραμμένης ιστορίας. Παρουσιάζοντας την τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο, συνειδητοποίησα ότι το έργο επιτέλεσε το στόχο του - προέκυψαν πολλές συζητήσεις σχετικά με το αν μοιάζει με τον Αλέξανδρο ή τον Περικλή και αν είναι αποδεκτό να δημιουργείται μία υβριδική πρόταση με την χρήση αυτών των χαρακτήρων. Νομίζω ότι αυτό που ανακάλυψαν οι επισκέπτες ήταν ότι οι δικές τους ιστορίες διασταυρώνονταν με αυτές όλων των άλλων και συνειδητοποίησαν ότι δεν υπήρχε πλέον μια ιστορία ενός συγκεκριμένου πολιτισμού ή έθνους, αλλά μια πολυφωνική ιστορία. Το αντικείμενο ήταν αρκετά οικείο, αλλά παράλληλα κάτι του «έλλειπε» - οι άνθρωποι εξέφραζαν συλλογικά περιέργεια για την προέλευσή του, και ήταν υπέροχο που πυροδότησε περιέργεια.

HK: Συμφωνώ, το έργο αποκτά περισσότερο νόημα τώρα, καθώς έχει παρουσιαστεί τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο. Επίσης, στο πλαίσιο του εφήμερου και του προσωρινού, είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι επιλέξατε να συνδυάσετε τους δύο χαρακτήρες: τον Αλέξανδρο και τον Περικλή, ενεργοποιώντας τη μνήμη και την αντίληψη του κοινού. Το ίδιο το έργο επικρίνει επίσης την αυθεντικότητα και την αποικιακή ιστορία των γλυπτών που συναντάμε, ας πούμε στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο ή το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα. Το γεγονός ότι αυτά τα μουσεία είναι προς το παρόν κλειστά και οι συλλογές τους εμφανίζονται στο διαδίκτυο, δίνει μια ενδιαφέρουσα ανατροπή στο έργο σας. Θα θέλατε ίσως να πείτε κάτι περισσότερο γι’ αυτό.

YU: Τα φυσικά μαρμάρινα γλυπτά του Αλέξανδρου και του Περικλή (περ. 495 - 429 π.Χ.) αφαιρέθηκαν από την αρχική τους θέση, στην Αθήνα, και στη συνέχεια στάλθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο. Σαρώθηκαν και αρχειοθετήθηκαν ψηφιακά στον ιστότοπο του Βρετανικού Μουσείου, από όπου πήρα τα τρισδιάστατα μοντέλα. Η αποικιοκρατία έχει τις ρίζες της στην ψηφιακή κουλτούρα όπως έκανε εδώ, αλλά η σημασία τους μπορεί να αλλάζει στην τρέχουσα παγκόσμια κρίση. Ίσως αυτή η διαδικασία να εκδημοκρατίσει την εμπειρία της θέασης της τέχνης και την αντίληψη γύρω από τέτοια θέματα, καθώς η ιδιοκτησία και η αυθεντικότητα θα συζητηθούν περισσότερο, που είναι και ο στόχος του έργου μου.

Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, Yağmur Uyanık, από την TransLocal Cooperation, Γκαλερί Furtherfield, Λονδίνο, Μάρτιος 2020. Γραφικά τοίχου: Studio Hyte. Φωτογραφία: Julia Szalewicz.

HK: Τέλος, δεδομένου ότι ήσασταν στα εγκαίνια της έκθεσης, μπορείτε να μας μιλήσετε λίγο για το πώς βλέπετε το έργο σας σε σχέση με τα άλλα έργα τέχνης που επελέγησαν στη Γκαλερί Furtherfield;

YU: Κατά την άποψή μου, ο στόχος της έκθεσης επετεύχθη. Δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο η διατοπικότητα γίνεται αντιληπτή από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Το βίντεο του Γεωργίου Μάκκα, Τέσσερις στάσεις για τα Ταταύλα (Kurtuluş), μου μίλησε σε προσωπικό επίπεδο. Εξερευνά τη γειτονιά των Ταταύλων στην Κωνσταντινούπολη που είναι ιστορικά γνωστή ως «μικρή Αθήνα», η οποία φιλοξενεί πολλές μειονοτικές κοινότητες στην πόλη σήμερα. Γνωρίζω καλά τη γειτονιά και τη μοναδική της ατμόσφαιρα, καθώς ζούσα στο Teşvikiye, δίπλα στα Ταταύλα για πέντε χρόνια. Ακούγοντας τις συνεντεύξεις που πήρε από τους Έλληνες κατοίκους των Ταταύλων, βρήκα ομοιότητες με τις ιστορίες που άκουγα από τη γιαγιά μου όταν ήμουν νεότερη και συνειδητοποίησα για άλλη μία φορά τη σημασία να αφήνεις ένα σημάδι στην ιστορία.

Ένα άλλο έργο που με συγκίνησε ήταν η εγκατάσταση της Tamara Kametani Επάνω στην Πέτρα (Set In Stone). Με αυτές τις χαραγμένες με το χέρι πλάκες μαρμάρου, όχι μόνο δίνει υλική υπόσταση σε κάτι φαινομενικά ασήμαντο –– την ιδιωτικότητα και την ελευθερία του λόγου στο Διαδίκτυο και το δικαίωμα να ξεχαστείς –– με ποιητικό τρόπο, αλλά κάνει κι ένα επιπλέον σχόλιο σχετικά με το θέμα της διατοπικότητας χρησιμοποιώντας αθηναϊκό μάρμαρο. Η σκόπιμη επιλογή του υλικού υπάρχει και στη δουλειά μου, και πιστεύω ότι είναι κάτι που ενδυναμώνει το έργο με καταλυτικό τρόπο.

Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, Yağmur Uyanık, 2020. Φωτογραφία εγκατάστασης: Julia Szalewicz

Το ποιείν του εαυτού: επίπεδα του συν-γίγνεσθαι, Yağmur Uyanık, 2020. Φωτογραφία εγκατάστασης: Julia Szalewicz

#layersofbecomingwith