fbpx

Araştırma Raporu

Yaratıcı platformlar, yerelde gerçekleşen ekonomik ve toplumsal değişimde kritik bir rol oynuyor ve kültürlerarası diyalog için yeni fırsatlar yaratıyor.

NEDEN

Sayıları her geçen gün hızla artan yaratıcı platformlar, küresel ölçekte, yaratıcı toplulukları destekle konusunda önemli bir oyuncu haline geliyorlar. Yaratıcı platformlar, sosyal etkiyi ve bulundukları topluluklar için değer yaratmayı hedefleyen , açık, ileri görüşlü ve çok yönlü uluslararası profesyonellerden oluşan bir yaratıcı ağı temsil ediyor. bu rapor, yaratıcı platformların kültürlerarası diyaloğu nasıl geliştirdiğini daha iyi anlamamız açısından bir ilk adım. Ortaya çıkan sonuçları, ortaklarımıza ve paydaşlarımıza somut önerilerde bulunmak için kullanacağız.

BİRLEŞİK KRALLIK, SIRBİSTAN, TÜRKİYE VE YUNANİSTAN’DAKİ 400’DEN FAZLA YEREL YARATICI PLATFORM UZMANINA VE PAYDAŞINA, YARATICI PLATFORMLARIN KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞA ETKİSİNİ SORDUK.

Yaratıcı platform nedir?

Yaratıcı platformlar, yaratıcı profesyonelleri ya da kültür profesyonellerini, fiziksel bir ortamda bir araya getiren mekânlardır. Birleştirici rolüyle, yaratıcı, kültür ve teknoloji sektörlerinde bağlantılar oluşturur; iş geliştirme ve kullanıcı topluluğun kaynaşması için gerekli olan mekânı ve desteği sağlar. Kümeler, ortak çalışma alanları, stüdyolar, yaratıcı merkezler, işbirliği ağları, dijital platformlar ya da yaratıcı endüstrilerin ve kültür endüstrisinin büyümesini, gelişmesini, işbirliğini ve etkileşimi destekleyen bütün alternatif mekânlar ve kuruluşlar bu tanıma dahildir.

Kültürlerarası diyalog nedir?

Kültürlerarası diyalog, kültürel olarak birbirlerinden farklı kişiler ya da gruplar arasında yapıcı ve olumlu etkileşimi ifade eder. Kültürel çeşitlilik, kültürün kendisinden, uyruktan, dinden, etnik kökenden, dilden, cinsel yönelimden, sınıftan, toplumsal cinsiyetten, yaştan, engellilik durumundan, sağlık durumundaki farklılıklardan, coğrafi konumdan ya da başka değişkenlerden kaynaklanabilir. Kültürlerarası diyalog yerel ya da uluslararası düzeyde kurulabilir.

Türkiye
İstanbul
Ülke Nüfusu
80 Milyon
Başkent Nüfusu
5,017,996
Kişi Başına Düşen GSYH (ABD) (2018 *)
9,311.4
İşsizlik Oranı (2017)
%10.8
Yaratıcı Sınıfın Oranı (2015)
18.89
Yaratıcılık Endeksi
0.348
Yunanistan
Atina
Ülke Nüfusu
10 Milyon
Başkent Nüfusu
3,154,152
Kişi Başına Düşen GSYH (ABD) (2018 *)
20,324.3
İşsizlik Oranı (2017)
%21.5
Yaratıcı Sınıfın Oranı (2015)
28.87
Yaratıcılık Endeksi
0.484
Sırbistan
Belgrad
Ülke Nüfusu
7 Milyon
Başkent Nüfusu
1,393,717
Kişi Başına Düşen GSYH (ABD) (2018 *)
7,234.0
İşsizlik Oranı (2017)
%13.5
Yaratıcı Sınıfın Oranı (2015)
28.78
Yaratıcılık Endeksi
0.484
Birleşik Krallık
Cardiff
Ülke Nüfusu
67 Milyon (UK)
Başkent Nüfusu
9,304,016
Kişi Başına Düşen GSYH (ABD) (2018 *)
42,491.4
İşsizlik Oranı (2017)
%4.3
Yaratıcı Sınıfın Oranı (2015)
43.60
Yaratıcılık Endeksi
0.881

Yaratıcı Platformlar

Birleşik Krallık, Sırbistan, Türkiye ve Yunanistan; kendi özel bağlamlarını anlamamıza yardımcı olan benzerlikler ve farklılıklar göstermektedir.

ATÖLYE, ödüllü Stratejik Tasarım Stüdyosu'nu Yaratıcı Platform'u içine yerleştiren ve 21. yüzyıla ait yaratıcı hizmetler geliştiren bir organizasyondur.

‘Bugünden geriye baktığımızda, ATÖLYE’de başarımızın çoğunlukla, farklı kültürlerden, beceri setlerinden ve deneyimlerden insanları olan komünitemize bağlı olduğunu görürüz. Komünitenin en iyi halini nasıl bir araya getireceğimize dair yaratıcı, açık ve stratejik yaklaşımımız bizi benzersiz kılarken, problemlerle başa çıkmamızı ve üzerine çalıştığımız tüm alanlarda olumlu bir etki yaratmamızı sağlıyor. European Creative Hubs Network ve The Fab Lab Network’ün bir üyesi olarak, dünyadaki farklı yaratıcı toplulukların değerli bir parçasıyız. ATÖLYE, Nisan 2019’da, yaratıcı iş birliğinin dünyanın en zor sorunlarına yeni çözümler getirdiği inancını paylaşan, stratejik kürasyona sahip yaratıcı organizasyonlardan oluşan bir kolektif olan kyu Collevtive’e katıldı. ATÖLYE’nin yaratıcı komünitesi için uyguladığı kürasyon modeli, kyu’nun ölçeklendirme kapasitesiyle buluştuğunda anlamlı bir şekilde, birçok yeni bağlamda daha güçlü ve etkili imkanlar ortaya çıkaracaktır. Ayrıca, bu ortaklık, ATÖLYE’ye, ATÖLYE’nin hünerini artırmak ve geliştirmek, küresel yaklaşımını farklı alanlarda da uygulamak ve kültürlerarası diyaloğa hizmet eden daha fazla proje geliştirmek için uluslararası yaratıcı organizasyonlarla güç birliği yapma fırsatı verecektir.’

 

- Emre Erbirer, Etkinlik ve Proje Yöneticisi, ATÖLYE, İstanbul, Türkiye
BIOS, Atina'nın merkezinde, iki bina ve bir paten parkı/kent bahçesine kurulmuştur, Atina'nın sanat sahnesini oluşturur ve esinlerken, tüm yaratıcıları, profesyonel yaratıcı ekipleri sanat, eğitim ve yeni teknolojilerle destekler; sergiler, konserler, performanslar, kolektif aktiviteler, eğitimler ve seminerler üretir ve onlara ev sahipliği yapar.

‘BIOS yaratıcı platformu topluluğa, yeni yaratıcı kişilere ve girişimlere kucak açmaya, onları buluşturmaya odaklanıyor. BIOS, kültürel çeşitliliği ve sosyal kapsayıcılığı teşvik eden etkinlikler düzenlemeye çok istekli. Yaratıcı platformumuz, Atina’da, farklı kültürlerden gelen kişilerin buluştuğu merkezde yer alan Romantso binasında yer alıyor. Bizi başka kültürlerle ve gerçekliklerle buluşturan topluluk etkinliklerini ve faaliyetlerini her zaman memnuniyetle karşılıyor ve destekliyoruz. Atina, genel olarak pek çok zorluklar yaşamış halkların kesişim noktasında yer alıyor ve kültürlerarası diyalog, toplumsal uyum ve kapsayıcılık açışından kilit önem taşıyor. BIOS aynı zamanda, Avrupa’daki yaratıcı kişileri ve kuruluşları bir araya getirerek kültürlerarası paylaşımı teşvik eden Avrupa Yaratıcı Platformlar Ağı’nın kurucu üyesi olmaktan dolayı gurur duyuyor. Kültürlerarası diyalog bizim öğrenmemize, büyümemize ve geleceği birlikte inşa etmemize katkı sağlıyor.’

 

- Vassilis Charalampidis, Direktör, BIOS, Atina, Yunanistan

Nova Iskra, Balkanlar'ın kalbinde yer alan kompakt bir çalışma alanı ve stüdyodur. Teknoloji ve yaratıcı endüstriler için bir buluşma noktası olan Nova Iskra'nın topluluğu genç profesyonellerden pedagojik, iş ve danışmanlık çözümleri arayan yaratıcı endüstrilere kadar uzanmaktadır.

‘Nova Iskra, Balkanlar’daki ilk yaratıcı platformlardan biri. 2012’de kuruluşundan bu yana bütün bölge, Avrupa ve ötesindeki ortaklarıyla ikili ve çok taraflı projeler geliştirmeye, işbirlikleri kurmaya odaklanıyor. Bu programlarında, çeşitli uluslararası eğitmenleri de ağırlamasını sağladı. Sırbistan’da yaşayan çok sayıdaki yabancı çalışan(expat) da Nova Iskra’nın ortak çalışma alanını kullanıyor; bu da bütün çalışma alanlarımızda her gün karşımıza çıkan kültürel çeşitliliği daha da zenginleştiriyor. 2016’dan beri Nova Iskra, Avrupa Yaratıcı Platformlar Ağı’nın oluşturulmasında etkin bir rol oynadı; aynı zamanda ağ bünyesinde düzenlenen önemli işbirliği ve eğitim amaçlı etkinliklere ev sahipliği yaptı ve katıldı. O zamandan bu yana, Avrupa’daki benzer oluşumlarla sürekli temas hâlindeyiz: farklı kültürlerden meslektaşlarımızla ve onlarla işbirliği yapan kişiler ve topluluklarla deneyim paylaşmak ve birlikte çalışmak, bizim günlük işleyişimizin ve iletişimlerimizin ayrılmaz bir parçası. Nova Iskra’yı ve son birkaç yılda gösterdiğimiz gelişimi, bunun vazgeçilmez bir unsuru olan kültürlerarası diyalogun yanı sıra farklı nesiller, meslekler, beceriler ve yaklaşımlar arasında kurulan diyaloglar olmaksızın hayal dahi edemezdik.’

 

- Relja Bobić, Uluslararası İş Birliği Yöneticisi, Nova Iskra, Belgrad, Sırbistan
Rabble Studio, yaratıcı sektörlerin içinde ve çevresinde konumlanmış uzaktan çalışan kişilere, serbest çalışanlara ve küçük işletmelere yönelik bir ortak çalışma alanı. Çalışma masası, stüdyo alanı, üyelerin düzenlediği çalıştaylar, topluluğa açık öğle yemekleri, düzenli sosyal etkinlikler ve iş günlerini birlikte geçiren hevesli insanlardan oluşan samimi bir ortam sunuyor.

‘Rabble Studio, yaratıcı sektörlerin içinde ve çevresinde konumlanmış uzaktan çalışan kişilere, serbest çalışanlara ve küçük işletmelere yönelik bir ortak çalışma alanı. Ortak değerleri ve hedefleri paylaşan, birlikte çalışmaya hevesli bir topluluk oluşturarak, üyelerimize birbirleriyle ve Güney Galler’deki yaratıcı sektörleri kapsayan geniş ağımızla bağlantı kurma fırsatını sunuyoruz. Avrupa Yaratıcı Platformlar Ağı’nın etkin bir üyesi olarak sınır ötesinde, uluslararası bağlantılar da kuruyor, ortağımız olan platformların üyelerine çalışma alanları sağlıyor, kendi üyelerimizin de onlarınkilerden yararlanmasına imkân veriyoruz. Böylelikle mekânlar, şehirler ve topluluklar arasında kültürlerarası diyalog kuruyoruz. Çok hızlı büyüyen bir şehirdeki küçük bir platform olan Rabble açısından önemli olan, kültürlerarası diyalog gündeminin ve projelerinin bir parçası olmak. Kültürlerarası diyalog ufkumuzu genişletiyor, bilgi paylaşımı için fırsatlar yaratıyor ve topluluklarımız üzerinde gerçek anlamda kültürel ve ekonomik etki yaratabilecek işbirliği projelerinin geliştirilmesine katkı sağlıyor.’

 

- Dan Spain, Director, Rabble Studio, Cardiff, Birleşik Krallık

YARATICI PLATFORMLAR, KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU; PLATFORMUN KENDİ İÇİNDE YARATTIĞI ETKİYLE MİKRO DÜZEYDE, ONU ÇEVRELEYEN MAHALLE YA DA KENT ÜZERİNDE YARATTIĞI ETKİYLE ORTA DÜZEYDE, SINIRLAR ÖTESİNDE YARATTIĞI ETKİYLE İSE MAKRO DÜZEYDE BİÇİMLENDİRİR.

YARATICI PLATFORMLAR KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU MEKÂNSAL OLARAK FARKLI DÜZEYLERDE YARATABİLİR.

Yaratıcı platformlar bulundukları mekâna (fiziksel ya da dijital) ve yere (şehir, mahalle, bölge) göre tanımlanır. Bu mekânlar ve yerler insanları bir araya getirir, buluşturur. Bir yaratıcı platformun farklı mekânlarına özgü ekonomik ve kültürel faaliyetler, aynı zamanda yeni birtakım bağlantılar kurabilir ya da mevcut bağlantıları güçlendirebilir; bu bağlantılar da kültürlerarası diyaloğu yaratır.

Araştırmalarımız, yaratıcı platformların kültürlerarası diyalog üzerinde yarattığı etkinin mikro düzeyden (platformun içindeki etki) orta düzeye (platformun çevresine) ve farklı aktörlerin, ortakların ve paydaşların dahil olduğu makro düzeye (uluslararası) kadar çıkabileceğini ortaya koyuyor.

KÜLTÜREL DÜZEYDE YARATICI PLATFORMLAR, KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU AŞAĞIDAKİ KİŞİLER ARASINDA KURABİLİR YA DA BU DİYALOĞA DAHİL OLABİLİRLER.

Yaratıcı platformlar ilişkisel, kurumsal ve kültürel bağlamlarda çalışan yapılardır. Küreselleşmenin sonucu olarak şehirler giderek çokkültürlü hâle geldi. Kültürlerarası bağlamda yaşayan ve çalışan kişilerse bu bağlamı kullanarak kültürler arasında bağlantılar kurabilir ve bu sayede inovasyonu geliştirebilir, tetikleyebilir ve fikirlerin birbirini beslediği bir ortam yaratabilir. Bu platformların yaratıcı olması, yeni fikirler ve inovasyon yaratmanın çalışmalarının odağında yer aldığı anlamına geliyor.

Yaratıcı platformlar aynı zamanda belli bir yerdeki farklı katılımcı kimliklerin karmaşıklığını ve bağlama özgü niteliğini de bünyelerinde barındırırlar. Araştırmalar, yaratıcı platformlar aracılığıyla üç farklı grubun birbirlerine bağlandığını ortaya koyuyor: farklı ülkelerden kişiler, farklı meslek gruplarından olan kişiler, azınlık gruplarından ya da dezavantajlı gruplardan gelen kişiler.

EYLEMLER - YARATICI
PLATFORMLAR KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU SAĞLAMAK İÇİN NELER YAPIYOR?

Ankete ve çalıştaylara katılan uzmanlarımıza, yaratıcı platformların kültürlerarası diyaloğu oluşturmak için neler yaptıklarını sorduk.

Karşılaşma
İletişim
Söylem
Öğrenme

YARATICI PLATFORMLAR İNSANLAR İÇİN EYLEME GEÇER

YARATICI PLAFORMLARIN YÜZDE 97’Sİ, FARKLI KÜLTÜRLERDEN GELEN KİŞİLERİN KARŞILAŞTIĞI BİR ZEMİN

Yaratıcı platformlar, insan odaklı yapılardır. Topluluk oluşturmak ve üyelerine hizmet vermek, çalışmalarının, eylemlerinin ve faaliyetlerinin merkezinde yer alır. Ayrıca yaratıcı platformların üyeleriyle, paydaşlarıyla ve diğer kişilerle kültürlerarası diyalog kapsamında etkileşim kurduğu başka yollar da var: karşılaşmalar, iletişim, söylem ve öğrenme.

Yaratıcı platformlar bir mekân sağlar ve diğer yerlere, kente ve çevredeki mahalleye bağlanır. Ankete yanıt verenler, yaratıcı platformların yüzde 97’sinin onlara farklı kültürlerden kişilerle tanışma imkânı sağladığını belirtti. On platformdan üçü, günlük ya da düzenli olarak bu türden temaslar kuruyor.

%97

YARATICI PLAFORMLARIN YÜZDE 97’Sİ, FARKLI KÜLTÜRLERDEN GELEN KİŞİLERİN KARŞILAŞTIĞI BİR ZEMİN

%40

YARATICI PLATFORMLARIN YÜZDE 40’I, KÜLTÜREL ÇEŞİTLİLİĞİ VE KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU MİSYONLARINDA HEDEFLERİ ARASINDA SAYIYOR VE SÖYLEMLERİNE TAŞIYORLAR

%50

YARATICI PLATFORMLARIN YÜZDE 50’Sİ, KÜLTÜRLERARASI YETKİNLİKLERİ GELİŞTİRMEK İÇİN KURSLAR VE EĞİTİMLER VERİYOR

ENGELLER VE FIRSATLAR - NELERİN DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKİYOR?

Yaratıcı platformlar, kültürlerarası
diyaloğun oluşturulması için fırsatlar
sunan yapılar. Kaynakların sınırlı olması,
hatalı bakışaçısı ve kapalı kurumsal
yapılar önlerinde engel olarak duruyor.

KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU SAĞLAYAN YENİ İNİSİYATİFLER AÇISINDAN KAYNAKLARA VE FİNANSMANA ERİŞİM SON DERECE ÖNEMLİ

KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU SAĞLAMAK İÇİN YARATICI PLATFORMLARIN BAKIŞ AÇISI DEĞİŞTİRMEK GEREKİYOR

Çalıştaylarda uzmanlarımız, kültürlerarası diyaloğu teşvik etmeyi sağlayacak etkinlikleri ve stratejileri hayata geçirmek için gereken finansmanın ve kaynakların sınırlı olduğunu vurguladılar. Yaratıcı platformların, yeni etkinliklere ayıracak kaynağı ve zamanı çok kısıtlı. Kültürlerarası diyalogla ilgili etkinliklerden sürdürülebilir bir gelir elde etmek çok zor. Ne var ki, bizim incelediğimiz örnekler, bu türden etkinlikler sayesinde hem gelir elde edilebileceğini hem de yeni üyelere ulaşılabileceğini ortaya koyuyor. Yaratıcı platformların üyeleri genellikle sosyal etkileşime özel olarak değer veren kişilerden oluşuyor. Platformların ve üyelerinin kendilerine özgü açık ve yenilikçi yapıları, kültürlerarası diyalog bağlamında insanları buluşturacak ve topluluklar oluşturulmasına katkı sağlayacak etkinlikler için mükemmel bir zemin sunuyor.

Genellikle ne platform yöneticileri ne de siyasi aktörler, yaratıcı platformları kültürlerarası diyaloğu etkileyebilecek yapılar olarak görür. Bu durum, yaratıcı platformların finansmana erişimini ve yeni teşviklerden yararlanmalarını sekteye uğratıyor. Yaratıcı platformlar, yerel ekonomilerin büyümesine katkı sağlayan ekonomik yapılar olarak hareket etmeye alışık. Çoğunlukla toplumsal hedefler doğrultusunda çalışma konusunda deneyimleri yok; bu da değişimin önünü tıkayan kurumsal bir bakış açısı. Yaratıcı platformlardaki oyuncular ve siyasi paydaşlar, kültürlerarası diyaloğun sağlanmasının beraberinde getireceği fırsatlar ve faydaları bilmeliler. Yaratıcı platformlar kültürel açıdan farklı gruplar arasında güven tesis etme bakımından siyasi kurumlara kıyasla genellikle daha donanımlı olan bağımsız yapılardır. Çalıştaylarımızda, yaratıcı platformlar siyasi önyargının önünü kesen ‘tarafsız’ oluşumlar şeklinde tanımlandı.

YARATICI PLATFORMLARIN TANINMASI VE EYLEME GEÇİLMESİ GEREKEN YEREL SOSYAL VE EKONOMİK ETKİ YARATAN ÖNEMİ

Toplumlarımız kültürel olarak daha da karmaşıklaşıyor ve bu, özel hayatımızı ve çalışma ortamlarımızı etkiliyor. Araştırmamızda, kurumların içinde birtakım kapalı gruplar olduğunu, bazı kamu kurumlarının da açık ya da işbirliği yanlısı olmamalarından ötürü yaratıcı platformların kültürlerarası diyaloğa odaklanmasının zorlaştığını gördük. Kültür kurumları yaratıcı platformlara karşı genellikle güven duymuyor. Kültürel ve ekonomik politikaların birbirinden ayrı tutulması, bu ayrışma yol açmış gibi görünüyor. Ayrıca kurumların uluslararası düzeyde de kapalı gruplar hâlinde hareket ettiğine dair göstergeler var. Birtakım tarihsel nedenlerden dolayı, belli ülkelerdeki yaratıcı platformların hep aynı ülkelerle işbirliği yaptığını, bunun da yeni bağlantılar kurmayı ve aşina olmadıkları ülkelerle ortak çalışmayı zorlaştırdığını saptadık. Avrupa Konseyi’nin yayımladığı Kültürlerarası Diyalog İçin Beyaz Kitap, kültürlerarası diyaloğun gerçekleşebileceği farklı mekânları ele alırken platformlardan ve bu tür çalışma alanlarından, politika yapıcılar tarafından göz ardı edilmemesi gereken yerler olarak özellikle bahsediyor. İşgücünün çeşitlilik göstermesi yeni yaklaşımları tetikleyebilir ve rekabetçi başarıyı yakalamak için gereken yetenekleri çekmede önemli bir etmen olarak nitelendirilen hoşgörünün yerleşmesini sağlayabilir. Bu nedenle yaratıcı platformlar, ekonomik ve sosyal faydalarla fırsatları birleştiren, dolayısıyla yerele de katkı sağlayan köprüler olarak görülmelidir.

KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞU OLUŞTURMAK İSTİYOR MUSUNUZ? YARATICI PLATFORMLAR VE PAYDAŞLARI İÇİN HAZIRLADIĞIMIZ ÖNERİLERE BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ.

Yaratıcı platformlar, platformların (mevcut ve gelecekteki) ortakları, paydaşları, politika yapıcılar ve akademisyenler için araştırma bulgularımızdan yola çıkarak bir öneriler listesi hazırladık. Bunları da üç başlık altında topladık.

1. KÜLTÜRLERARASI DİYALOĞUN ÖNEMİNİN VE DEĞERİNİN ANLAŞILMASINI SAĞLAMAK

2. PLATFORMLARIN, ORTAKLARIN VE DİĞER PAYDAŞLARIN KÜLTÜRLERARASI DİYALOG KURMA KONUSUNDA DESTEKLENMESİ

3. YARATICI PLATFORMLARIN ELDE ETTİĞİ ÇIKTILARIN VE ETKİLERİNİN ANALİZ EDİLMESİ, ÖLÇÜLMESİ VE İZLENMESİ

İndir

British Council, verdiğiniz bilgileri kaydınız ile bağlantılı olarak kullanabilir. Bilgilerinizi işlemenin yasal dayanağı kayıt hüküm ve koşullarımızla şuradan ulaşabilirsiniz.